Kalendarium
Każdy wpis ma datę, adresata i — tam, gdzie istnieje — sygnaturę. Czerwone oznaczenie znaczy jedno: odpowiedzi nie otrzymaliśmy, choć Kodeks postępowania administracyjnego daje na nią miesiąc. Gdy odpowiedź się odnajdzie, wpis poprawiamy — i piszemy o tym.
Powstaje opracowanie hydrologiczne „Ocena hydrologiczna i podatność na degradację Jeziora Białego" — pierwsza całościowa dokumentacja stanu jeziora i zagrożeń dla niego.
Mieszkańcy znad jeziora przekazują opracowanie trzem organom — Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Gdańsku, Wojewódzkiemu Inspektoratowi Ochrony Środowiska i Wodom Polskim — z prośbą o podjęcie działań ochronnych — listem poleconym. WIOŚ odpowiedział 15.10.2024 r. (pismo WI.7021.3.601.2024.MB), przekazując opracowanie do Regionalnego Wydziału Monitoringu Środowiska i do RZGW w Gdańsku — o czym dowiedzieliśmy się z pisma WIOŚ z 19.08.2026 r. i co niniejszym prostujemy (do tego dnia wpis brzmiał „bez odpowiedzi"). Od RDOŚ i od Wód Polskich odpowiedzi nie otrzymaliśmy. Te same pytania ponowiliśmy 10.08.2026 r.
Powstaje Stowarzyszenie Przyjaciół Jeziora Białego — mieszkańcy postanawiają działać wspólnie i formalnie. Stowarzyszenie uzyskuje wpis do ewidencji, REGON i NIP.
Rada Miejska w Kartuzach uchwala miejscowy plan zagospodarowania dla gminnego kąpieliska nad jeziorem: bez zabudowy mieszkaniowej, minimum 80% powierzchni biologicznie czynnej. To dobry standard — zabiegamy o jego rozszerzenie na całe otoczenie jeziora.
Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska opiniuje negatywnie pierwszy projekt planu ogólnego gminy Kartuzy — ze względu na zagrożenia dla przyrody Kaszubskiego Parku Krajobrazowego, w tym przeznaczanie gruntów leśnych i łąk pod zabudowę.
Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Gdańsku ustanawia zarządzeniem plan zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 Prokowo PLH220080 (ogłoszone 12.05.2026, w mocy od 26.05.2026). Załącznik nr 6 kieruje do dokumentów planistycznych gminy Kartuzy wskazania, m.in. nielokalizowanie nowych obiektów budowlanych w pasie 100 m od linii brzegowej Jeziora Białego i uporządkowanie gospodarki ściekowej.
Pierwsze pismo Stowarzyszenia do Gminy Kartuzy: cztery pytania o miejscowe plany wokół jeziora, ocenę środowiskową i udział mieszkańców.
Gmina odpowiada: wokół jeziora obowiązuje tylko jeden plan miejscowy (kąpielisko z parkingiem), a dla obszaru Natura 2000 Prokowo nie ustanowiono dotąd planu zadań ochronnych — obowiązują jedynie cele tymczasowe. Plan zadań ochronnych został jednak ustanowiony zarządzeniem z 30.04.2026 r., ogłoszonym 12.05.2026 r. (poz. 2065) — tydzień przed pismem.
Gmina publikuje poprawiony projekt planu ogólnego (po negatywnej opinii RDOŚ), kierowany do ponownego opiniowania. Projekt przewiduje dla otoczenia jeziora strefę otwartą — zgodnie z zasadą, którą sam deklaruje: w granicach obszarów Natura 2000 ustala się strefy otwarte. Konsultacje społeczne dopiero przed nami.
Stowarzyszenie przygotowuje wystąpienie do Burmistrza w sprawie całorocznych obowiązków Gminy na terenie kąpieliska: sanitariaty, woda, badania jakości wody, porządek.
Stowarzyszenie składa jedenaście pism. Pisma do Burmistrza Kartuz złożono osobiście w urzędzie; pozostałe nadano listem poleconym. Terminy odpowiedzi biegną od doręczenia — będziemy je tu odnotowywać, wraz z sygnaturami, w miarę jak odpowiedzi (lub ich brak) będą się pojawiać.
- RDOŚ w Gdańsku — ponowienie pytań z 2024 r.: kiedy powstanie plan zadań ochronnych dla obszaru Prokowo PLH220080, jakie obowiązują cele tymczasowe i czy analizowano skumulowane oddziaływanie zabudowy w zlewni jeziora;
- WIOŚ w Gdańsku — kiedy ostatnio badano wody jeziora, czy trafi ono do najbliższego cyklu monitoringu i czy kontrolowano gospodarkę ściekową w zlewni;
- Wody Polskie (RZGW Gdańsk) — wykaz pozwoleń wodnoprawnych dla jeziora i jego zlewni, stan budowli regulacyjnej na odpływie oraz egzekwowanie zakazu grodzenia bliżej niż 1,5 m od linii brzegu;
- Burmistrz Kartuz — pięć pism: o rejestr wydanych decyzji o warunkach zabudowy (art. 67 ustawy o planowaniu przestrzennym), o dokumentację decyzji U.6730.412.2024.KH/KR/JR wydanej dla działki w granicach obszaru Natura 2000, o informacje o planie ogólnym, o powiadamianie nas o publikacjach planistycznych oraz zgłoszenie stwierdzenia inwazyjnego raka pręgowatego;
- Nadleśnictwo Kartuzy i Pomorski Zespół Parków Krajobrazowych — prośba o informacje i o rozważenie współpracy: lasy stanowią blisko trzy czwarte zlewni jeziora, a całe jego otoczenie leży w otulinie Kaszubskiego Parku Krajobrazowego.
W pismach do Burmistrza i do RDOŚ pytamy o dwie rzeczy, których sami ustalić nie możemy: czy projekt decyzji o warunkach zabudowy dla działki położonej w obszarze Natura 2000 został uzgodniony z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska i czy rozważono oddziaływanie przedsięwzięcia na ten obszar. Nie formułujemy zarzutów wobec inwestora — pytamy o procedurę.
Odpowiedź Urzędu Miejskiego w Kartuzach — nazajutrz po złożeniu pism. Nasze zgłoszenie stwierdzenia inwazyjnego raka pręgowatego Faxonius limosus w Jeziorze Białym zostało przekazane Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska w Gdańsku.
Cztery odpowiedzi Burmistrza Kartuz U.6724.5.111–114.2026.AA — trzy dni po złożeniu pism. Otrzymaliśmy m.in. rejestr wydanych decyzji o warunkach zabudowy, prowadzony na podstawie art. 67 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, oraz komplet akt decyzji, o którą pytaliśmy — w tym postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z 23.07.2025 r. stwierdzające brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000. Z rejestru wynika, że w samym obrębie Prokowo w półtora roku wydano około 130 decyzji o warunkach zabudowy, obejmujących ponad dwieście budynków. Jeden punkt wniosku — wykaz decyzji wydanych w granicach obszaru Natura 2000 — uznano za informację przetworzoną i wyznaczono termin 10.11.2026 r.; ustawa przewiduje w takim wypadku termin nie dłuższy niż dwa miesiące od dnia złożenia wniosku.
Uzupełnienie trzech wniosków z 10 sierpnia — do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Gdańsku, Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w Gdańsku oraz Wód Polskich (RZGW Gdańsk). Prostujemy własne twierdzenie: plan zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 Prokowo PLH220080 został ustanowiony zarządzeniem z 30 kwietnia 2026 r. Dz. Urz. Woj. Pomorskiego poz. 2065. W miejsce pytania o to, kiedy plan powstanie, pytamy o wykonanie przewidzianych w nim działań ochronnych, o terminy monitoringu siedliska 3140 oraz o uwzględnianie wskazań planu przy pozwoleniach wodnoprawnych.
Nadleśnictwo Kartuzy odpowiada na nasze pismo z 10 sierpnia ZG.720.28.2026. W pracach nad projektem planu ogólnego gminy Nadleśnictwo wnioskowało, aby grunty leśne w jego zarządzie zachowały dotychczasowe przeznaczenie i charakter leśny; potwierdza ustanowienie planu zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 Prokowo PLH220080 i deklaruje otwartość na współpracę przy planowanych badaniach jeziora, w tym udostępnienie gruntów pozostających w jego zarządzie. Straż Leśna prowadzi w sezonie wzmożone kontrole terenów leśnych wokół jeziora.
Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Gdańsku odpowiada na wniosek z 10 sierpnia WI.7021.3.631.2026.MBi. Inspektorat nie prowadzi badań monitoringowych wód; wniosek o objęcie jeziora monitoringiem diagnostycznym przekazał do Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska. Wskazuje, że kontrola gospodarki ściekowej w zlewni jeziora należy do zadań gminy, a nielegalne zrzuty ścieków zgłasza się Wodom Polskim lub Burmistrzowi. Pismo informuje również, że nasz list z 7 października 2024 r. został załatwiony 15 października 2024 r. — opracowanie hydrologiczne przekazano wówczas do Regionalnego Wydziału Monitoringu Środowiska i do RZGW w Gdańsku. Wpis z 2024 r. poniżej został odpowiednio poprawiony.
Wniosek do Marszałka Województwa Pomorskiego o podjęcie prac nad powiększeniem Kaszubskiego Parku Krajobrazowego o Jezioro Białe wraz z bezpośrednią zlewnią art. 241 kpa. Jezioro leży dziś w otulinie Parku, a nie w jego granicach — a dopiero w granicach parku krajobrazowego możliwe są zakazy wiążące bezpośrednio, w tym zakaz budowania w pasie 100 m od linii brzegowej jeziora. Kopia wniosku wraz z prośbą o opinię trafiła do Pomorskiego Zespołu Parków Krajobrazowych.
Uwagi do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego fragmentu wsi Prokowo, rejon ulic Kartuskiej i Kościelnej — dziewięć uwag złożonych w konsultacjach społecznych (termin 24.08.2026) na urzędowym formularzu, równolegle jako uwagi w strategicznej ocenie oddziaływania na środowisko. Projekt przewiduje nowe tereny zabudowy położone w granicach obszaru Natura 2000 Prokowo PLH220080; wskazujemy m.in. na obowiązujący plan zadań ochronnych oraz na skalę zabudowy udokumentowaną w rejestrze decyzji o warunkach zabudowy.
Petycja o plan miejscowy dla Jeziora Białego złożona w Urzędzie Miejskim w Kartuzach — wraz z listą poparcia: 535 podpisów (299 elektronicznych i 236 na arkuszach papierowych). Rada Miejska ma trzy miesiące na rozpatrzenie (art. 10 ustawy o petycjach); petycja podlega publikacji w Biuletynie Informacji Publicznej (art. 8).
Wniosek o informację publiczną do Burmistrza Kartuz — złożony razem z petycją. Pytamy o decyzje o warunkach zabudowy wydane w obrębie Prokowo w drugiej połowie sierpnia oraz o wnioski o warunki zabudowy złożone do 31 sierpnia 2026 r. — dnia, w którym utraciło moc studium gminy. Wnioski złożone przed tą datą rozpatruje się na dotychczasowych zasadach, bez badania zgodności z przyszłym planem ogólnym.
Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Gdańsku odpowiada na zapytanie z 10 sierpnia. Projekt decyzji o warunkach zabudowy, o którą pytaliśmy, został uzgodniony w trybie milczącym: organ nie zajął stanowiska w terminie 21 dni, co ustawa uznaje za uzgodnienie art. 53 ust. 5c ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Wcześniej, postanowieniem z 23.07.2025 r., organ stwierdził brak potrzeby oceny oddziaływania tej inwestycji na obszar Natura 2000. RDOŚ podaje, że w obrębach Prokowo, Grzybno i Kosowo prowadził w latach 2024–2026 blisko 200 postępowań uzgodnieniowych w sprawach warunków zabudowy.
Burmistrz Kartuz odpowiada na wniosek z 1 września: całość wnioskowanej informacji uznano za informację przetworzoną i wyznaczono termin rozpatrzenia wniosku na 26 lutego 2027 r. Ustawa o dostępie do informacji publicznej przewiduje w takim wypadku termin nie dłuższy niż dwa miesiące od dnia złożenia wniosku art. 13 ust. 2 — w tej sprawie 1 listopada 2026 r.
Pisma złożone osobiście w Urzędzie Miejskim w Kartuzach. W odpowiedzi na pismo z 10 września wskazujemy termin ustawowy i prosimy o udostępnienie tej części informacji, która nie wymaga przetworzenia. Osobnym wnioskiem pytamy, czy do 31 sierpnia wpłynęły wnioski o warunki zabudowy dla działek położonych przy jeziorze. Tego samego dnia poprosiliśmy o tę informację ustnie i o wgląd w rejestr decyzji; poproszono nas o wniosek pisemny, który złożyliśmy. Termin odpowiedzi: 2 października 2026 r. W Biurze Rady Miejskiej poinformowano nas, że petycja została zarejestrowana i przekazana Komisji Skarg, Wniosków i Petycji.
Burmistrz Kartuz udostępnia wykaz wniosków o warunki zabudowy złożonych w obrębie Prokowo od 1 stycznia do 31 sierpnia 2026 r. — 129 wniosków. Podaje, że w ostatnich sześciu dniach sierpnia do Urzędu wpłynęło 500 wniosków i że wszystkie złożone do 31 sierpnia będą rozpatrywane na dotychczasowych zasadach. Informację o stanie tych postępowań zapowiada na przełom grudnia 2026 r. i stycznia 2027 r., a wyciąg z rejestru decyzji — na połowę października. Pismo doręczono 29 września.
Petycję wprowadzono do porządku obrad XXV sesji Rady Miejskiej w Kartuzach (sesja nadzwyczajna, 30 września 2026 r., godz. 14:00). Porządek obrad i projekty uchwał są opublikowane.
Projekt uchwały, przygotowany na wniosek Komisji Skarg, Wniosków i Petycji, przewiduje nieuwzględnienie petycji „na obecnym etapie prac planistycznych": najpierw ma zostać ukończony plan ogólny gminy. W uzasadnieniu czytamy zarazem, że Rada „podziela potrzebę ochrony walorów przyrodniczych Jeziora Białego", że plan zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 obowiązuje poz. 2065, a Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska wskazał konieczność objęcia pasa 100 m od jezior — w tym Jeziora Białego — strefą otwartą w planie ogólnym. Projekt nie odnosi się do wniosków o warunki zabudowy złożonych przed 31 sierpnia 2026 r., których plan ogólny nie obejmie.
W porządku obrad tej samej sesji: miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego fragmentu wsi Prokowo (rejon ulic Kartuskiej i Kościelnej), do którego 21 sierpnia złożyliśmy dziewięć uwag. Według uzasadnienia projektu uwagi z drugich konsultacji uwzględniono częściowo: prognozę oddziaływania na środowisko uzupełniono o plan zadań ochronnych, ocenę wpływu na cele ochrony i integralność obszaru Natura 2000 oraz rozdział o oddziaływaniach skumulowanych, a w tekście planu poprawiono oznaczenie obszaru Natura 2000. Nowy teren zabudowy mieszkaniowej w granicach obszaru Natura 2000 i dopuszczenie indywidualnych systemów odprowadzania ścieków pozostały w projekcie bez zmian.
Pismo do Przewodniczącego Rady Miejskiej i radnych. Prosimy o odroczenie rozpatrzenia petycji — najpóźniej do 1 listopada 2026 r. — i o przedstawienie Radzie informacji o wnioskach o warunki zabudowy złożonych przed 31 sierpnia, których plan ogólny nie obejmie.
Rada Miejska w Kartuzach zmieniła porządek obrad (18 głosów za, 0 przeciw, 1 wstrzymujący się) i nie głosowała projektu uchwały nr 353; punkt dotyczący petycji nie został rozpatrzony. Na tej samej sesji Rada uchwaliła miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego fragmentu wsi Prokowo (rejon ulic Kartuskiej i Kościelnej) — 20 głosów za, 0 przeciw.
Komisja Skarg, Wniosków i Petycji Rady Miejskiej zawiadamia o przedłużeniu terminu rozpatrzenia petycji — „nie dłużej niż do dnia 1 marca 2027 r." art. 10 ust. 3 ustawy o petycjach. Jako powód wskazuje potrzebę przeanalizowania przez Urząd wniosków złożonych w procedurze planu ogólnego oraz ustalenia okoliczności postępowań o warunki zabudowy wskazanych w piśmie Stowarzyszenia. Termin podstawowy upływał 1 grudnia 2026 r.
Odpowiedź Stowarzyszenia do Przewodniczącego Rady i Przewodniczącego Komisji Skarg, Wniosków i Petycji. Wnosimy o rozpatrzenie petycji w terminie ustawowym, do 1 grudnia 2026 r., o wskazanie okoliczności uzasadniających przedłużenie i o udostępnienie wyników zapowiedzianej analizy. Od 1 stycznia 2027 r. biegną na nowo terminy na wydanie decyzji o warunkach zabudowy art. 6 ustawy z 5.11.2025 r., Dz.U. poz. 1668.
W piśmie napisaliśmy też, że skanu petycji nie zamieszczono w Biuletynie Informacji Publicznej. To był błąd: skan jest w dziale „Petycje, informacja publiczna". Sprostowaliśmy to pismem z 2 października 2026 r.
Dlaczego tak działamy
Sprawa jeziora jest proceduralna — i to jest jej siła. Numery działek, daty, sygnatury, terminy ustawowe. Nie formułujemy oskarżeń; zadajemy pytania, na które urzędy mają obowiązek odpowiedzieć, i dokumentujemy przebieg sprawy. Ta strona będzie uzupełniana z każdym pismem.